Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Bilişim Teknolojileri Alanı 9. Sınıf Programlama Temelleri dersi için hazırlanmış örnek bir yazılı sınavı.
A) Klasik Sorular
1. Programlama dili nedir? Kısaca açıklayınız ve 3 farklı programlama dili örneği veriniz. (15 Puan)
Cevap: Programlama dili, bilgisayara ne yapması gerektiğini anlatmak için kullanılan, belirli kurallara ve söz dizimine sahip, özel bir iletişim aracıdır. İnsanların anlaşabileceği dilden, bilgisayarın anlayabileceği makine diline çevrilen komut setleridir.
Örnekler: Python, C#, Java, JavaScript, C++, Pascal, vb. (Herhangi 3 tanesi yeterlidir.)
2. Algoritma kavramını açıklayınız. Bir çay demleme işleminin aşamalarını gösteren basit bir algoritma yazınız. (20 Puan)
Cevap: Algoritma, bir sorunu çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için izlenmesi gereken, adım adım, açık ve mantıksal olarak düzenlenmiş talimatlar dizisidir.
Çay Demleme Algoritması Örneği:
- Başla
- Su ısıtıcısına yeterli miktarda su koy.
- Suyu kaynat.
- Çaydanlığın üst kısmına (demliğe) yeterli miktarda çay koy.
- Kaynayan sudan bir miktar demliğe, kalanını çaydanlığın alt kısmına koy.
- Demliğin altı ile üstünü birleştir.
- Çayın demlenmesi için bekle (Örn: 15 dakika).
- Bitir
3. Programlama dillerinde kullanılan 3 temel veri tipini ve bu tiplere ait birer örnek değer yazınız. (15 Puan)
Cevap:
| Veri Tipi Adı | Açıklama | Örnek Değer |
| Tam Sayı (Integer/int) | Ondalıklı kısmı olmayan sayılar. | 15, -42, 1000 |
| Ondalıklı Sayı (Float/Double) | Ondalıklı kısmı olan sayılar. | 3.14, 0.5, -12.99 |
| Karakter Dizisi (String/str) | Metinsel ifadeler, harfler, kelimeler. | “Merhaba”, “9A”, “Programlama” |
| Mantıksal (Boolean/bool) | Sadece doğru (True) veya yanlış (False) değeri alabilen tip. | True, False |
| (İlk 3 tanesi veya mantıksal dahil herhangi 3 tanesi yeterlidir.) |
B) Doğru/Yanlış Soruları
Aşağıdaki ifadelerin karşısına doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. (10 Puan)
- Programlama dilleri, bilgisayarın donanım bileşenlerini kontrol etmeye yaramaz. (Y) (Yarar, işletim sistemleri ve sürücüler aracılığıyla dolaylı veya doğrudan kontrol sağlar.)
- Akış şemaları, algoritmaların görsel olarak temsil edilmesini sağlar. (D)
- “25” ifadesi bir tam sayı (integer) veri tipine örnektir. (Y) (Tırnak içinde olduğu için karakter dizisi/string’dir.)
- Derleyici (Compiler), yazılan kaynak kodu makine diline çeviren yazılımdır. (D)
- Bir değişkenin değeri, program çalıştığı sırada değiştirilemez. (Y) (Değişken adı üstünde, değeri değiştirilebilir.)
C) Boşluk Doldurma Soruları
Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz. (10 Puan)
- Bilgisayarın donanım ve yazılımlarını yöneten temel yazılıma İşletim Sistemi denir.
- Bir programlama dilinde kod yazarken uyulması gereken kurallar bütününe Söz Dizimi (Syntax) adı verilir.
- Programcı tarafından yazılan ve programlama dilinin kurallarına uygun olan koda Kaynak Kod (Source Code) denir.
- Verilerin geçici olarak depolandığı birime Değişken denir.
D) Çoktan Seçmeli Sorular
Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz. (30 Puan)
1. Aşağıdakilerden hangisi bir algoritmanın özelliklerinden biri DEĞİLDİR?
A) Başlangıcı ve sonu olmalıdır.
B) Her adım açık ve kesin olmalıdır.
C) Sonsuz döngü içerebilir. (Doğru Cevap)
D) Amaca yönelik olmalıdır.
2. Bir akış şemasında giriş/çıkış işlemlerini göstermek için hangi geometrik şekil kullanılır?
A) Dikdörtgen (İşlem)
B) Paralelkenar (Doğru Cevap)
C) Elips (Başla/Bitir)
D) Eşkenar Dörtgen (Karar)
3. Aşağıdaki değişken tanımlamalarından hangisi hatalıdır?
A) sayi1
B) _isim
C) yas_2
D) 1toplam (Doğru Cevap) (Değişken adları rakamla başlayamaz.)
4. Bir programlama dilinde, programın akışını belirli bir şarta göre yönlendiren yapıya ne ad verilir?
A) Döngü
B) Değişken
C) Kontrol Yapıları (Doğru Cevap)
D) Fonksiyon
5. Programın çalışması sırasında ortaya çıkan, kodun söz diziminde bir hata olmamasına rağmen programın yanlış çalışmasına veya durmasına neden olan hata türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Söz Dizimi Hatası (Syntax Error)
B) Derleme Hatası (Compile Error)
C) Mantık Hatası (Logic Error) (Doğru Cevap)
D) Yazım Hatası (Typo Error)
6. Programcının yazdığı kodu, satır satır okuyup anında çalıştıran program çeviricisine ne ad verilir?
A) Derleyici (Compiler)
B) İşletim Sistemi
C) Yorumlayıcı (Interpreter) (Doğru Cevap)
D) Montajcı (Assembler)
Genel Değerlendirme
- A) Klasik Sorular: 50 Puan
- B) Doğru/Yanlış: 10 Puan
- C) Boşluk Doldurma: 10 Puan
- D) Çoktan Seçmeli: 30 Puan
- Toplam: 100 Puan
Bu sorular, Programlama Temelleri dersinin algoritma, akış şeması, temel programlama kavramları, değişkenler ve veri tipleri gibi ilk konularını kapsamaktadır.